PODCASTING 101: Jak nagrywać firmowy podcast? *Bez budżetu i masy sprzętu

25.01.2019 AUTOR: Adam Sawicki

Podcast to świetne medium, by dzielić się wiedzą z odbiorcami, budować markę i zwiększać zasięgi. Jeśli zastanawiałeś się, jak zacząć nagrywać firmowy podcast? Odpowiedź znajdziesz w tym artykule.


Artykuł powstał na podstawie rozmowy i konsultacji z Markiem Jankowskim, autorem podcastu dla przedsiębiorców Mała Wielka Firma.

podcast

Dlaczego warto prowadzić firmowy podcast? 

1. Podcast to intymne medium. Odbiorcy słuchają tego typu audycji nie na kolumnach w domu, ale na słuchawkach, a co za tym idzie, budują z Tobą bliższą więź. Oferując im kolejne odcinki, dajesz się poznać nie jako firma, ale jako człowiek stojący za firmą.

2. Podcast przyciąga uwagę. Oglądając wideo na YouTube lub czytając artykuł na blogu, potencjalnych klientów rozpraszają rozmaite komunikaty, na przykład pop-upy albo bannery reklamowe. Słuchając podcastu mogą w pełni poświęcić uwagę Tobie, bo nic ich nie rozprasza, żadne reklamy.

3. Podcast to większe zasięgi. Słuchowcy to całkiem spora grupa, bo stanowi aż 15 procent populacji, która woli posłuchać informacji niż o nich poczytać. Tworząc podcast docierasz do nich oraz mocniej ich angażujesz.

4. Podcast to nowe kontakty. Zapraszając gości do podcastu nawiązujesz nowe znajomości. To mogę być na przykład ważni kontrahenci lub potencjalni klienci. 

Jesteś głodny biznesowej wiedzy? Dołącz do Newslettera Przedsiębiorcy.

1. PODCAST 101: Treść audycji 

Nagranie odcinka podcastu zawsze zaczyna się od znalezienia wartościowego tematu, najlepiej takiego, który ma szansę trafić do szerokiego grona słuchaczy. Co zrobić, by znaleźć właśnie taki temat? Odpowiedź znajdziesz w artykule pt. „Jak znaleźć temat na artykuł, który zaangażuje odbiorców. Narzędzia i wskazówki”. Mimo że w tytule publikacji użyłem słowa „artykuł”, to opisane w tekście metody są uniwersalne. Możesz wykorzystać je równie dobrze podczas pisania artykułu, jak i produkcji podcastu albo materiału wideo.

Zasady są te same. Chodzi jedynie o to, by opisane metody stanowiły drogowskaz lub, jak wolisz, swojego rodzaju schemat postępowania, który wyzwoli z Ciebie kreatywność oraz umożliwi odnalezienie ważnych oraz wartościowych tematów. Wartościowych, czyli jakich? 

Temat na podcast 

Po pierwsze, wartościowych z punktu widzenia słuchaczy i po drugie, wartościowych, czyli odpowiadających na ich problemy i potrzeby. Odbiorcy podcastów – głównie tych biznesowych – często sięgają po słuchowiska, żeby zaczerpnąć wiedzy. Ważne, byś stanowił źródło tej wiedzy. 

Przypuszczam, że skoro prowadzisz biznes, oferujesz usługi lub produkty, to doskonale zdajesz sobie sprawę z tego, z jakimi problemami mierzą się Twoi klienci. Jeśli jednak masz wątpliwości, zapytaj ich o to, przeprowadź ankietę albo porozmawiaj z pracownikami działu obsługi lub sprzedaży. Najczęściej pojawiające się pytania lub obiekcje klientów to drogowskazy, odpowiedzi zaś to potencjalnie interesujące tematy na odcinek podcastu.

Nie zawsze jednak klient lub wierny słuchacz (jeśli już takich masz) powie Ci, o czym tak naprawdę chciałby posłuchać w najnowszym odcinku. Szukanie tematu to Twoja działka.

Answer The Public a podcast 

Załóżmy, że klient marudzi na temat braku czasu. Być może jest niezorganizowany albo brakuje mu twardych umiejętności, dzięki którym szybciej realizowałby zadania. Mógłbyś w takiej sytuacji nauczyć go (jeśli tylko jest to związane z Twoją działalnością) planowania i wyznaczania celów. Mógłbyś też opowiedzieć o outsourcingu. Wybór należy do Ciebie.

Koniec końców zdecydowałeś się na outsourcing. Pytanie tylko, jak opisać outsourcing w kontekście braku czasu? Czy mówić o korzyściach outsourcingu, czy może raczej o tym, czym outsourcing jest? A może w ogóle nie masz pojęcia, jak ugryźć ten temat?

Wówczas z pomocą przychodzą internetowe rozwiązania, na przykład Answer The Public.

Answer The Public to darmowe narzędzie SEO do poszukiwania fraz kluczowych z długim ogonem (ang. long tail). Prezentuje wyniki wyszukiwania w postaci wykresów i gotowych pytań, które zadają użytkownicy sieci. Korzystając z Answer The Public możesz w prosty sposób dowiedzieć się, jakich informacji szukają w Google Twoi klienci lub słuchacze. 

Dla frazy „outsourcing” wygląda to tak: 

podcast

Na podstawie powyższych wyników wyszukiwania mógłbyś opracować konspekt odcinka dla początkujących słuchaczy i odpowiedzieć na kilka ogólnych pytań, na przykład:

  • Co to jest outsourcing? 
  • Jak działa outsourcing?
  • Po co sięgać po outsourcing?
  • Kiedy outsourcing się opłaca?

Albo przygotować odcinek dla bardziej zaawansowanych użytkowników i odpowiedzieć na poniższe pytania:

  • Co łączy outsourcing i lean management? 
  • Jak zarządzać przedsiębiorstwem wykorzystując outsourcing?
  • Jak obniżyć koszty outsourcingu?

Podcast rozpisany w konspekcie

Znalezienie wartościowego tematu to jednak za mało, by siąść przed mikrofonem i zacząć nagrywać. Wcześniej powinieneś przygotować plan odcinka, czyli konspekt. Możesz taki przygotować, wypisując punkt po punkcie omawiane zagadnienia albo zrobić mapę myśli.

podcast

Niezależnie od tego, na którą metodę się zdecydujesz, trzymaj się poniższych wytycznych:

  1. Odcinek podcastu musi mieć jasną strukturę, czyli wstęp, rozwinięcie i zakończenie, 
  2. Każdy poruszany wątek powinien wynikać z poprzedniego i nawiązywać do kolejnego,
  3. Pamiętaj, że słuchacze nie mają przed sobą żadnej grafiki, więc opowiadaj zgodnie z planem i chronologią zdarzeń.

Zdaniem Marka Jankowskiego:

Mapa myśli pozwala zorganizować temat w taki sposób, byś wszedł w zagadnienia głębiej oraz porządkuje strukturę. Jeśli struktura jest uporządkowana i jasna dla Ciebie, to istnieje duża szansa, że tak będzie dla odbiorcy. Pamiętaj o ciągu przyczynowo-skutkowym.

Podcast z gościem, czy bez?

Jeśli już opracowałeś szkic odcinka, to możesz przejść do kolejnego etapu i zastanowić się nad jego formą. Zadaj sobie pytanie, czy wolisz prowadzić podcast w pojedynkę, czy z udziałem gościa? Oba rozwiązania mają zalety, ale wybór wariantu powinieneś oprzeć o swoje preferencje. Być może lepiej się czujesz, gdy samemu opowiadasz o danym temacie, niż dyskutując z innym ekspertem. Pamiętaj jednak, że gość urozmaica odcinek.

Nie oznacza to jednak, że zawsze jest potrzebny. Jeśli jesteś prawnikiem, który pomaga startupom przejść przez proces inwestycyjny, to prawdopodobnie nie potrzebujesz gościa. Znasz się na temacie i z powodzeniem opowiesz o nim w pojedynkę. Natomiast, gdy nie specjalizujesz się w danym obszarze, wówczas warto zaprosić do rozmowy eksperta.

Pytanie tylko, kogo zaprosić, gdy prowadzisz firmowy podcast? To może być zadowolony klient, który opowie o efektach wdrożenia Twojego rozwiązania lub o wskazówkach, których mu udzieliłeś. To może być także przedstawiciel firmy oferujący komplementarne usługi albo niebezpośrednia konkurencja (raczej nie chcesz promować bezpośrednich rywali).

Powiedzmy, że robisz strony na WordPressie. Możesz więc zaprosić do podcastu twórców rozmaitych wtyczek albo agencję, która wykonuje witryny www w oparciu o Joomla. W tym drugim przypadku porozmawiasz z rozmówcą na przykład o zaletach i wadach obu platform, by dać słuchaczom porównanie i możliwość wyboru najtrafniejszego rozwiązania. 

Ważne jednak, byś ostrożnie dobierał gości. 

Zdaniem Marka Jankowskiego:

Idealny gość podcastu to taki, który:

  1. Zna się na tym, o czym mówi, najlepiej od praktycznej strony, bo na przykład zajmuje się danym zagadnieniem zawodowo.
  2. Otwarcie dzieli się wiedzą. Nie kończy każdego akapitu zdaniem „więcej opowiem na moim szkoleniu”, zamiast tego prowadzi rozmowę, by słuchacze mogli skorzystać z jego wiedzy.
  3. Nie marudzi. Mówi w zajmujący sposób i wkłada w to emocje.

2. PODCAST 101: Operowanie głosem

Czy głos prowadzącego podcast ma znaczenie?

Oczywiście ma znaczenie, ale uwaga! Nie chodzi o samo brzmienie głosu, ale o skuteczne operowanie głosem. Jeśli zastanawiasz się, czy Twój głos nie jest czasem zbyt wysoki lub zbyt niski, musisz wiedzieć, że nie ma to właściwie znaczenia. Odbiorcy podcastów słuchają audycji nie ze względu na głos prowadzącego, ale ze względu na wartościową treść i sposób, w jaki o niej opowiada. Nie ograniczaj się więc brzmieniem własnego głosu, nawet gdy nie brzmi tak, jakbyś tego chciał. Znani podcasterzy także nie mają idealnych głosów.

Weź na przykład Pata Flynna ze Smart Passive Income. Mimo że jego głos jest raczej wysoki, to świetnie się go słucha. Opowiada w ciekawy sposób i przede wszystkim serwuje wartościowe treści, a właśnie o takie treści chodzi. Ponadto dobrze operuje głosem.

Co więc możesz zrobić, aby równie dobrze operować głosem? Wykonywać na przykład proste ćwiczenia logopedyczne, które poprawią Twoją dykcję. Jedynym z takich ćwiczeń jest mówienie, trzymając w buzi korek od wina. Podczas takiego treningu mięśnie aparatu mowy napinają się, a po jego zakończeniu rozluźniają, dzięki czemu jesteś w stanie mówić wyraźniej niż kilka chwil wcześniej. Aby poprawnie wykonać ćwiczenie, zwróć uwagę, by:

  • Włożyć nie za gruby korek do ust,
  • Umieścić korek między zębami, 
  • Nie zaciskać korka zębami. Zęby jedynie mają podtrzymywać korek, a korek nie blokować języka,
  • Wymawiać zdania wyraźnie, dokładnie i powoli. 

Innym ćwiczeniem na dykcję (tym razem bez korka) jest powtarzanie zdań, na przykład „w Szczebrzeszynie chrząszcz brzmi w trzcinie”, ze zmiennym tempem. Zaczynasz mówić powoli, a potem coraz szybciej i szybciej, przy czym wciąż starasz się mówić wyraźnie.

Podobnych ćwiczeń jest więcej. Prawdopodobnie jednak dwa wyżej opisane wystarczą Ci na początek. Aby przyniosły efekty, warunek jest jeden: musisz wykonywać je regularnie.

Prawidłowe posługiwanie się głosem to jedno, drugie to mówić tak, by Cię słuchano. Julian Treasure, który w 2014 roku wystąpił na scenie TED, radzi, żeby pamiętać o 4 punktach:

  • Honesty (z ang. szczerość). Mów jasno, szczerze i bezpośrednio.
  • Authenticity (z ang. autentyczność). Po prostu bądź sobą.
  • Integrity (z ang. spójność). Bądź spójny z tym, o czym mówisz.
  • Love (z ang. miłość). Troszcz się o innych i życz im jak najlepiej.

Zdaniem Marka Janowskiego:

Podcast nagrywają normalni ludzie, a normalni ludzie mylą się, czasami się przejęzyczą lub zatną. Czasami się zatrzymają i zastanowią. Nie ma w tym nic złego, no chyba, że co chwila robisz przerywniki typu „yyy” albo „eee”.

3. PODCAST 101: Sprzęt i edycja audio 

Podcast a sprzęt do nagrywania 

Wielu początkujących podcasterów tak bardzo skupia się na technicznych aspektach prowadzenia podcastu, że kupuje masę niepotrzebnego sprzętu lub w ogóle rezygnuje z nagrywania. Tymczasem, żeby zacząć nie potrzebujesz niczego poza smartfonem, na którym masz zainstalowany dyktafon oraz komputerem z programem do obróbki dźwięku.

Oczywiście, dźwięk nagrany za pomocą smartfona daleki będzie od ideału, ale będzie na tyle dobry, by Twoi słuchacze kliknęli „play” i dotrwali do końca odcinka. 

Natomiast, żeby wejść na poziom wyżej, powinieneś nabyć porządny mikrofon USB – na przykład niedrogi Blue Snowball lub Blue Yeti – który bezpośrednio podepniesz do komputera. Na początek nie kupuj nic więcej. Nie potrzebujesz dodatkowego sprzętu: ani miksera, ani limitera. 

Im prościej, tym lepiej. Nie otwierasz przecież studia nagrań. Nagrywasz jedynie podcast, który ma wspierać Twój biznes, a nie stanowić kolejny firmowy problem do rozwiązania. 

Podcast w wytłumionym pomieszczeniu

Znacznie większe znacznie od sprzętu ma pomieszczenie, w którym nagrywasz. Powinno być wytłumione w możliwie najlepszy sposób, co nie oznacza, że nie mogą docierać do takiego pomieszczenia żadne dźwięki. Marek Jankowski nagrywa odcinki Małej Wielkiej Firmy w pokoju z oknem, gdzie ma widok na ruchliwą ulicę. Możesz sobie wyobrazić więc, że co jakiś czas do pomieszczenia wpadnie dźwięk jadącego autobusu lub samochodu.

Pamiętaj jednak, że odbiorcy nie słuchają podcastów w dźwiękoszczelnych kabinach, ale podczas spacerów, zmywania naczyń lub innych codziennych aktywności. Mimo że mają słuchawki na uszach to i tak dociera do nich zgiełk ulic lub strzępy rozmów zza ściany. Może się więc zdarzyć, że nie zorientują się nawet, czy dźwięk jadącej na sygnale karetki dobiega zza okna, czy ze słuchawek. Z wytłumieniem pomieszczenia chodzi o co innego. 

Wytłumione pomieszczenie ma zapobiec odbijaniu się dźwięku od ścian. Właściwie to ściany mają ten dźwięk pochłaniać. Nigdy jednak się tak nie stanie, gdy cztery kąty będą puste albo, gdy przyjdzie Ci nagrywać odcinek w dużej sali konferencyjnej – to fatalne miejsce do tego typu aktywności. Lepiej zdecydować się na przykład na sypialnię.

Dlaczego? Bo w sypialni jest zwykle sporo tkanin, które pochłaniają dźwięki. Możesz także umieścić mikrofon w szafie z ubraniami i mówić „do szafy”, nawet gdy za sobą masz puste ściany. Ubrania pochłoną szumy, a czysty dźwięk wpadnie prosto do mikrofonu. 

Mikrofon to narzędzie i musisz wiedzieć, jak z nim pracować. Oto 3 punkty, które warto zapamiętać:

  • Umieść osłonę na mikrofon (na przykład gąbkę), żeby głoski wybuchowe („p”, „b”) nie uderzały o membranę,
  • Odległość ust od mikrofonu powinna wynosić od 20 do 30 centymetrów,
  • Mów prosto do mikrofonu i nie kręć głową. W innym razie nagranie wyjdzie albo za głośno, albo za cicho.

Podcast i niezbędne oprogramowanie 

Do nagrywania i edycji podcastu służą dwa darmowe programy. Jeśli korzystasz z Maca, to sięgnij po GarageBand, natomiast jeśli użytkujesz PC, skorzystaj z Audacity. Nie wyjaśnię w tym artykule, jak obsługiwać powyższe programy, bo możesz mieć odmienne problemy niż pozostali czytelnicy. Sugeruję zaś, byś sięgnął po oficjalne pomoce lub materiały wideo na YouTube, które krok po kroku przeprowadzą Cię przez podstawowe lub zaawansowane techniki związane z obróbką i montażem dźwięku.

Ważne jednak, byś kierował się zasadą: im mniej, tym lepiej. Oznacza to, że im mniej zmian wprowadzisz w nagranym dźwięku, tym lepszą jakość uzyskasz. Nie wycinaj więc wszystkich pomyłek, oddechów i chrząknięć, bo nie będziesz brzmieć naturalnie. 

Daj poczuć słuchaczom, że za podcastem stoi człowiek. 

Zdaniem Marka Jankowskiego:

Nie wszyscy chcą samodzielnie montować dźwięk, więc wysyłają nagranie do specjalisty, który robi to za nich, a potem odsyła gotowy odcinek. Taka usługa kosztuje mniej więcej 150 złotych. Ja korzystam z usług Grzegorza Bienieckiego.

Jeśli dotrwałeś do tego momentu, to być może zastanawiasz się, jak nagrywać odcinki z gośćmi, których fizycznie nie ma u Ciebie w biurze? Odpowiedź brzmi: zdalnie, chociażby przez Skype’a korzystając z aplikacji Call Recorder. Możesz także skorzystać z programu CleanFeed, który zapisuje w chmurze dźwięk w wysokiej jakości z urządzeń obu stron. 

Potem taki plik możesz pobrać, cofnąć się do poprzedniego punktu i zmontować odcinek. 

Jak umieścić podcast w sieci?

Świeżo nagrany i zmontowany odcinek czeka na dysku Twojego komputera. Co dalej? Nie pozostaje nic innego, jak podzielić się nim z resztą świata. Wystarczy więc, że za pomocą któregoś z serwerów dla podcasterów (Libsyn, Soundcloud, Spreaker i Podbean) dodasz odcinek i wypełnisz formularz. Stamtąd nagranie trafi do iTunes, Stitcher Radio, Tuneln Radio, Podcast Addict i innych aplikacji, które agregują podcasty.

Ważne, byś nie umieszczał nagrania bezpośrednio na własnej stronie internetowej. Serwery dedykowane podcasterom pozwolą Ci monitorować efekty, co swoją drogą nie jest proste. Odbiorcy słuchają podcastów na różnych urządzeniach, na przykład na smartfonach lub komputerach, korzystają z różnych aplikacji oraz pobierają odcinki albo odsłuchują je na żywo, online. Dobry dostawca serwera monitoruje wszystkie te aspekty.

Wiesz dzięki temu, ile osób odsłuchało dany odcinek, ile minut poświęcili na nagranie i czy pobrali plik na urządzenie. Mając te dane, możesz porównywać ze sobą odcinki i w efekcie tworzyć kolejne, bardziej angażujące – czego Ci życzę.  

4. PODCAST 101: Checklista 

Dotarłeś do końca. Świetnie! Mam nadzieję, że po przeczytaniu tego artykułu, wiesz już jak zacząć swój firmowy podcast. Poniżej znajdują się najważniejsze punkty, które warto, byś zapamiętał:

1. Podcast to intymne medium, które pomoże Ci nawiązać silną relację z odbiorcami, dotrzeć do słuchowców i ich zaangażować.

2. Podcast powinien rozwiązywać problem. Poszukując tematów, dowiedz się z jakimi problemami borykają się Twoi klienci.

3. Stwórz konspekt podcastu, korzystając z serwisu Answer The Public i mapy myśli.

4. Podcast z gościem, czy bez? Zastanów się, czy jesteś kompetentny, by samodzielnie omówić wybrany temat. Być może potrzebujesz gościa? Jeśli zamierzasz zaprosić do udziału w audycji rozmówcę, przejdź do 5 punktu, jeśli nie, czytaj punkt 6. 

5. Zaproś do podcastu gościa, który jest praktykiem, otwarcie dzieli się wiedzą i mówi w zajmujący sposób.

6. Nie przejmuj się brzmieniem własnego głosu, nawet gdy wydaje Ci, że nie brzmi dobrze. Odbiorcy podcastu nie słuchają audycji dla głosu prowadzącego, ale dla wiedzy, którą się dzieli. 

7. Mimo że treść jest ważniejsza niż brzmienie głosu, zadbaj, by mówić w wyraźny sposób. Wykonaj kilka prostych ćwiczeń na dykcję, na przykład mów przez 30 sekund z korkiem od wina w ustach.

8. Pamiętaj, że do nagrywania podcastu wystarczy Ci smartfon i komputer. Nie kupuj różnych urządzeń. Jeśli już chcesz zainwestować w sprzęt, nabądź mikrofon USB.

9. Wytłum pomieszczenie albo nagrywaj w sypialni lub szafie, w której jest sporo tkanin – tkaniny pochłaniają dźwięk. W innym razie na nic się zda nawet najdroższy mikrofon. 

10. Zmontuj podcast w odcinek. Skorzystaj na przykład z GarageBand lub Audacity. Nie przesadź jednak z edycją dźwięku, żeby „nie wyciąć człowieka” z nagrania. 

11. Umieść podcast w sieci. Służą temu Libsyn, Soundcloud, Spreaker i Podbean. 

Hej! Udzielamy się na Facebooku. Dołącz do społeczności Marketing i Biznes.

Zdjęcie główne artykułu powstało na bazie poniższych grafik:

Grafika wykonana przez Freepik z serwisu Flaticon

Grafika wykonana przez Freepik z serwisu Flaticon

Grafika wykonana przez xnimrodx z serwisu Flaticon

Do góry!

Polecane artykuły

Zapisz się do naszego newslettera

Wyślij mi newsletter (Możesz się wypisać w każdej chwili).

email marketing powered by FreshMail
 

Subscribe to our newsletter

Send me your newsletter (you can unsubscribe at any time).

email marketing powered by FreshMail
 

Subscribe to our newsletter

email marketing powered by FreshMail