Ponoszenie odpowiedzialności w sp. z o.o.

27.06.2019 AUTOR: Daniel Sobota

Celem niniejszego artykułu jest przybliżenie zasad ponoszenia odpowiedzialności w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Niekiedy zdarza się, że niektórzy błędnie rozumieją, iż spółka z ograniczoną odpowiedzialnością pozwala całkowicie uniknąć ponoszenia odpowiedzialności za zobowiązania tej spółki. Błąd ten może natomiast niekiedy naprawdę drogo kosztować.

Wspólnicy spółki

Wskazać należy, że co do zasady wspólnicy spółki nie ponoszą odpowiedzialności za powstałe zobowiązania spółki. Zgodnie z tą regułą całkowicie zostaje więc wyłączona odpowiedzialność osobista wspólników, co jest konsekwencją pełnej odpowiedzialności samej spółki za jej zobowiązania. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością stanowi bowiem odrębny od swoich wspólników podmiot prawa. Reguła ta jednak nie jest bezwzględna. Jednym z wyjątków od niej jest sytuacja ponoszenie odpowiedzialność przez wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji. Wspólnik wówczas ponosi odpowiedzialność całym swoim majątkiem jednak z tym ograniczeniem, iż odpowiada on do wartości niewniesionego wkładu na pokrycie objętych przez niego udziałów.  Odpowiedzialność ta jest solidarna razem ze spółka oraz osobami działającymi w jej imieniu. Oznacza to, że wierzyciel może dochodzić, według swojego uznania, spełnienia świadczenie przez wszystkich lub tylko niektórych z dłużników.

Innym przykładem ponoszenia odpowiedzialności przez wspólnika, tym razem w stosunku do samej spółki, jest odpowiedzialność za wniesienie wkładu niepieniężnego posiadającego wady. Oznacza to, że w przypadku kiedy, wnoszoną przez wspólnika, np. rzecz ruchoma lub nieruchomość posiada wady prawne czy też fizyczne, negatywnie wpływające na jej wartość zobowiązany jest on do wyrównania różnicy pomiędzy przyjętą w umowie spółki a zbywczą wartością wniesionego wkładu. Zaznaczyć trzeba, że w tym wypadku wyłącznie spółka uprawniona jest do dochodzenia takiego wyrównania. Pozostając przy wkładach niepieniężnych zaznaczyć należy również, że wspólnicy odpowiadają za wniesienie takiego wkładu jeśli jego wartość została zawyżona. Odpowiedzialność ta również jest odpowiedzialnością „wyrównawczą” tak jak tak wyżej opisana. Różnią się one między sobą jednak o tyle, że odpowiedzialność za zawyżoną wartość wkładu ciąży solidarnie na wspólniku, który wniósł aport oszacowany w sposób zawyżony oraz na członkach zarządu, którzy mając informacje o tym fakcie zgłosili spółkę do rejestru podając przy tym zawyżoną wartość wniesionego wkładu.

Zarząd oraz likwidatorzy spółki

Do najczęstszych z wymienianych odpowiedzialności jakie ponosi zarząd oraz jej likwidatorzy jest solidarna odpowiedzialność za zobowiązania spółki w przypadku, gdy przeciwko spółce egzekucja okaże się bezskuteczna. Wskazać trzeba, że członkowie zarządu mają możliwość uwolnienia się od ponoszenia tej odpowiedzialności. Członkowie zarządu w przypadku powstania sytuacji, w której spółka stanie się niewypłacalną, muszą zgłosić jej upadłości we właściwym czasie – obecnie termin ten wynosi 30 dni od dnia powstania podstaw do ogłoszenia upadłości. Odpowiedzialność członków zarządu wynikająca z artykułu 299 Kodeksu spółek handlowych, bo ten konkretnie przepis będzie miał tu zastosowanie, ma na celu ochronę interesów wierzycieli spółki. Przedmiotowa odpowiedzialność ma charakteru subsydiarny, co oznacza, że członkowie zarządu będą zmuszeni do jej ponoszenia, dopiero w momencie, kiedy okaże się, że egzekucja prowadzona przeciwko spółce jest nieskuteczna. Jeżeli chodzi o nieskuteczność egzekucji to zachodzi ona wówczas gdy z majątku spółki nie dojdzie do zaspokojenia roszczeń wierzycieli. Podkreślić należy, iż nie zawsze potrzebne jest do zaistnienia podstaw tej odpowiedzialności bezskuteczne zakończenie egzekucji, czy nawet jej wszczęcie. W sytuacji gdy z okoliczności wynika, że spółka nie ma żadnego majątku, i nie ma co do tego faktu wątpliwości, nie jest potrzebne przeprowadzanie postępowania egzekucyjnego. Członkowie zarządu lub likwidatorzy w tym przypadku ponoszą zarówno odpowiedzialność za zobowiązania prywatnoprawne, a więc w stosunku do swoich wierzycieli, oraz za zobowiązania publicznoprawne. Co do faktów, odpowiedzialność członków zarządu lub likwidatorów zaktualizuje się najczęściej wtedy, gdy dojdzie do wykreślenia spółki z KRS jeszcze przed wszczęciem egzekucji albo też dojdzie od oddalenia złożonego przeciwko spółce wniosku o ogłoszenie upadłości ze względu na fakt, że spółka nie posiada żadnego majątku, z którego efektywnie mogliby się zaspokoić jej wierzyciele.

Warto podkreślić, że odpowiedzialność za zobowiązania spółki ponoszą ci członkowie zarządu i likwidatorzy, którzy sprawowali funkcję w momencie gdy istniały okoliczności uzasadniające zgłoszenie wniosku o jej upadłość. Pamiętać należy, że odpowiedzialność ponosi osoba, która faktycznie pełniła funkcję członka zarządu – na podstawie stosownej uchwały –  a nie ta, ujawniona w rejestrze KRS. Wynika to z faktu, że wpis do KRS ma jedynie charakter deklaratywny, czyli stwierdzający dany fakt. Może się nieraz okazać, że wspólnicy podjęli uchwałę w przedmiocie powołania nowych członów zarządu, a zmiana ta nie została zgłoszona do sądu rejestrowego. Może być również tak, że dany członek zarządu złożył rezygnację, a fakt ten nie został ujawniony w KRS.

Ponadto członkowie zarządu ponoszą równie odpowiedzialność, tym razem w stosunku do spółki, w przypadku wyrządzenia swoim zachowaniem szkody na rzecz spółki. Aby móc pociągnąć członka zarządu do ponoszenia tej odpowiedzialności jego zachowanie musi być sprzeczne z przepisami prawa lub z postanowieniami umowy spółki. Zaznaczyć trzeba, że w tym wypadku nie chodzi tutaj o odpowiedzialność całego zarządu jako organu spółki a poszczególnych jego członków, którzy to swoim zachowaniem spowodowali powstanie szkody. W tym wypadku osoba taka może uwolnić się od ponoszenia odpowiedzialności gdy wykaże, że nie ponosi ona winny za powstałą szkodę. Chodzi o to, że członek zarządu, któremu postawiono zarzut zachowania sprzecznego z prawemu lub postanowieniami umowy spółki musi wykazać, iż dochował należytej staranności wykonując swoje obowiązki. Istotnym w tym przypadku jest również, że udzielenie przez wspólników spółki absolutorium z wykonywania funkcji członka zarządu jest okolicznością zwalniającą od ponoszenia tej odpowiedzialności. Udzielenie absolutorium oznacza, iż wspólnicy uważają działanie zarządu za prawidłowe.

Podsumowanie

Spółka z ograniczoną odpowiedzialność wbrew obiegowej opinii nie zwalnia zarówno jej wspólników oraz członków zarządu od ponoszenia odpowiedzialności. Oczywiście odpowiedzialność ta wynika z przepisów prawa i tyczy się konkretnych zachowań, a finalnie nie dla wszystkich „podmiotów” tworzących spółkę jest ona taka sama. Istotne jest także, że należy wyróżnić odpowiedzialność danych osób wobec spółki oraz wobec osób trzeci – wierzycieli czy też podmiotów publicznoprawnych. Nie można jednak zapominać, że w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością – jak sama jej nazwa wskazuje – odpowiedzialność ta istnieje choć faktycznie jest w pewnym sensie ograniczona.


Ten artykuł został opublikowany przy współpracy z Kancelarią Kantorowski, Głąb i Wspólnicy.

Do góry!

Polecane artykuły

19.08.2019

Rekrutacja programistów. Jak pozyskiwać talenty do zespołu IT ...

Głodny wiedzy? Zapraszamy do sklepu z kursami i ebookami

Sprawdzam