E-commerce przez lata upraszczał sprzedaż zagraniczną.
Sklep działający z Polski może dziś w stosunkowo prosty sposób sprzedawać produkty klientom w Niemczech, Francji, Czechach czy Hiszpanii. Technologicznie granice praktycznie zniknęły.
Regulacyjnie sytuacja wygląda jednak zupełnie inaczej.
Wraz z rozpoczęciem stosowania PPWR, czyli Packaging and Packaging Waste Regulation, opakowania stają się jeszcze ważniejszym elementem zgodności działalności e-commerce z unijnymi przepisami.
Rozporządzenie ma ograniczyć ilość odpadów opakowaniowych, zwiększyć recykling i doprowadzić do bardziej racjonalnego projektowania oraz wykorzystywania opakowań.
Dla sklepów internetowych oznacza to stopniową zmianę sposobu pakowania, dokumentowania i rozliczania przesyłek.
Co to jest PPWR?
PPWR to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych.
W przeciwieństwie do dyrektywy rozporządzenie obowiązuje bezpośrednio w państwach członkowskich, bez konieczności przepisywania całej jego treści do prawa krajowego.
PPWR zaczęło być stosowane 12 sierpnia 2026 roku.
Nie oznacza to jednak, że wszystkie wymagania przewidziane w rozporządzeniu zaczęły obowiązywać tego samego dnia.
To jedna z najważniejszych kwestii dla przedsiębiorców.
PPWR należy traktować raczej jako harmonogram zmian rozłożony na kilka lat, a nie jednorazową rewolucję rozpoczynającą się 12 sierpnia.
Dlaczego PPWR jest ważne dla e-commerce?
Sklep internetowy wykorzystuje opakowania właściwie w każdej transakcji.
Produkt może zostać zapakowany w:
-
opakowanie jednostkowe,
-
dodatkowy karton,
-
foliopak,
-
kopertę,
-
materiały zabezpieczające,
-
taśmę,
-
etykiety.
W sprzedaży transgranicznej pojawia się jeszcze jeden problem.
Wysyłając zapakowany produkt do klienta w innym państwie, przedsiębiorca może podlegać tamtejszym obowiązkom związanym z rozszerzoną odpowiedzialnością producenta, czyli EPR – Extended Producer Responsibility. Oryginalny materiał zwraca uwagę m.in. na konieczność rejestracji w zagranicznych systemach, takich jak niemiecki LUCID.
W praktyce oznacza to, że jeden polski e-sklep sprzedający do kilku państw może mieć do czynienia z kilkoma systemami administracyjnymi.
Cross-border e-commerce to nie jeden system EPR
Jedną z największych pułapek sprzedaży transgranicznej jest przekonanie, że wspólny rynek UE oznacza jeden zestaw procedur dotyczących opakowań.
Tak nie jest.
PPWR harmonizuje znaczną część wymagań, ale systemy EPR nadal funkcjonują na poziomie poszczególnych państw.
Sprzedawca może więc być zobowiązany do:
-
rejestracji w odpowiednim rejestrze,
-
raportowania masy opakowań,
-
raportowania rodzaju wykorzystanych materiałów,
-
ponoszenia określonych opłat,
-
współpracy z właściwą organizacją odzysku lub systemem krajowym.
To właśnie administracyjna strona regulacji może być szczególnie dotkliwa dla mniejszych sklepów prowadzących sprzedaż do wielu państw.
Niemcy i LUCID – przykład tego, jak wygląda EPR w praktyce
Jednym z najlepiej znanych przykładów jest niemiecki rejestr LUCID.
Polski sklep wysyłający zapakowane towary do niemieckich konsumentów może podlegać niemieckim przepisom dotyczącym opakowań i obowiązkom związanym z tamtejszym systemem EPR.
Dlatego wejście na kolejny rynek nie powinno być analizowane wyłącznie pod kątem:
-
kosztu reklamy,
-
płatności,
-
logistyki,
-
lokalizacji sklepu,
-
tłumaczenia oferty.
Coraz większe znaczenie ma również compliance opakowaniowy.
To koszt, który szczególnie w przypadku małych wolumenów może mieć znaczenie dla opłacalności ekspansji.
Czy PPWR wymusza już teraz mniejsze paczki?
Nie w takim stopniu, jak mogłoby wynikać z części komunikatów dotyczących nowych regulacji.
PPWR rzeczywiście wprowadza bardzo konkretne ograniczenia dotyczące pustej przestrzeni, ale główny limit dla opakowań e-commerce nie obowiązuje od sierpnia 2026 roku.
Art. 24 rozporządzenia przewiduje, że w przypadku opakowań zbiorczych, transportowych i opakowań dla handlu elektronicznego maksymalny współczynnik pustej przestrzeni ma wynosić 50%.
Obowiązek ten ma zostać spełniony do 1 stycznia 2030 roku lub trzy lata od wejścia w życie odpowiednich aktów wykonawczych – zależnie od tego, która data przypadnie później.
To bardzo ważne rozróżnienie.
Sklepy powinny już dziś rozpocząć przygotowania, ale nie oznacza to, że od 12 sierpnia 2026 roku każda paczka przekraczająca 50% pustej przestrzeni automatycznie narusza PPWR.
Komisja dopiero określi metodę liczenia pustej przestrzeni
Do 12 lutego 2028 roku Komisja Europejska ma przyjąć akty wykonawcze określające metodologię obliczania współczynnika pustej przestrzeni.
Metoda ma uwzględniać przypadki szczególne, np.:
-
produkty o nieregularnych kształtach,
-
przesyłki zawierające kilka produktów,
-
produkty łatwe do uszkodzenia,
-
produkty płynne,
-
konieczność pozostawienia miejsca na oznakowanie transportowe.
Dopiero te szczegóły pozwolą firmom dokładnie oceniać zgodność procesów pakowania z przyszłym limitem.
Folia bąbelkowa nie zmniejszy „pustej przestrzeni”
Jedna z najbardziej praktycznych zmian PPWR dotyczy sposobu rozumienia pustej przestrzeni.
Rozporządzenie wskazuje, że jako pustą przestrzeń traktowane będą również miejsca zajęte przez materiały wypełniające, takie jak:
-
ścinki papieru,
-
poduszki powietrzne,
-
folia bąbelkowa,
-
wypełniacze piankowe,
-
wełna drzewna,
-
chipsy polistyrenowe lub styropianowe.
Oznacza to, że sklep nie rozwiąże problemu nadmiernie dużego kartonu poprzez wypełnienie go zabezpieczeniami.
Jeśli mały produkt trafia do bardzo dużego pudełka, użycie dużej ilości folii bąbelkowej nie sprawi, że przesyłka stanie się zgodna z przyszłą metodologią.
Kilka uniwersalnych kartonów może przestać wystarczać
To może mieć duże znaczenie operacyjne.
Wiele sklepów upraszcza dziś magazynowanie, wykorzystując kilka standardowych rozmiarów pudełek.
Jest to wygodne.
Mniej indeksów magazynowych oznacza:
-
prostsze zakupy,
-
łatwiejsze składowanie,
-
szybsze kompletowanie,
-
mniej błędów.
W przyszłości takie podejście może być trudniejsze do utrzymania.
Jeżeli przedsiębiorca będzie musiał lepiej dopasowywać opakowanie do produktu, może potrzebować większej liczby formatów kartonów albo systemów automatycznie dobierających rozmiar przesyłki.
Oryginalny materiał właśnie ten element wskazuje jako potencjalne źródło dodatkowych kosztów magazynowych i operacyjnych.
Kto odpowiada za zbyt dużą paczkę?
PPWR rozdziela odpowiedzialność pomiędzy różne podmioty uczestniczące w łańcuchu opakowaniowym.
Producent opakowania odpowiada za wymagania dotyczące samego produktu opakowaniowego.
Ale w przypadku limitu pustej przestrzeni istotny jest również podmiot, który faktycznie napełnia opakowanie.
Komisja Europejska wyjaśnia, że obowiązek wynikający z art. 24 dotyczy osoby fizycznej lub prawnej wykorzystującej lub napełniającej opakowanie zbiorcze, transportowe lub e-commerce.
W praktyce dla sklepu oznacza to, że zakup zgodnego kartonu nie wystarczy.
Znaczenie ma także sposób, w jaki zostanie wykorzystany.
Dokumentacja zgodności: co powinien sprawdzić sklep?
Oryginalny materiał bardzo mocno akcentuje konieczność posiadania dokumentacji dotyczącej zgodności materiałów opakowaniowych.
Kierunek jest właściwy, ale obowiązki zależą od roli danego podmiotu w łańcuchu dostaw.
PPWR przewiduje dokumentację i deklarację zgodności UE dla opakowań, a określone obowiązki spoczywają m.in. na producentach, importerach i dystrybutorach.
Dlatego e-sklep powinien przede wszystkim wiedzieć:
- od kogo kupuje opakowania,
- czy dostawca potrafi wykazać ich zgodność,
- jakie dokumenty powinny być dostępne,
- jak długo należy je przechowywać,
- oraz jaką rolę prawną sam sklep pełni w konkretnym modelu sprzedaży.
Nie zawsze będzie to wyglądało identycznie.
PPWR może podnieść koszty fulfilmentu
Najbardziej widocznym skutkiem regulacji mogą być dodatkowe koszty operacyjne.
Sklepy mogą potrzebować:
-
większej liczby rozmiarów opakowań,
-
nowych procedur magazynowych,
-
systemów automatycznego doboru kartonu,
-
lepszych danych dotyczących wymiarów produktów,
-
dodatkowej ewidencji,
-
integracji z systemami EPR,
-
obsługi raportowej dla różnych państw.
Koszty mogą być niewielkie w przeliczeniu na pojedynczą paczkę, ale przy setkach tysięcy przesyłek zaczynają mieć realne znaczenie.
Najbardziej odczują to małe sklepy cross-border
Duży marketplace albo sieć detaliczna może rozłożyć koszty compliance na miliony transakcji.
Mały e-sklep sprzedający kilkaset paczek miesięcznie do kilku państw ma zupełnie inną strukturę kosztową.
Jeżeli dla każdego rynku potrzebuje dodatkowej rejestracji, raportowania i obsługi administracyjnej, koszt jednej przesyłki zagranicznej rośnie.
To może prowadzić do racjonalizacji ekspansji.
Sklep może zdecydować:
-
że część rynków jest zbyt mała,
-
że wysyłka musi być droższa,
-
że potrzebny jest pośrednik,
-
albo że sprzedaż na dany rynek zostanie chwilowo ograniczona.
W tym sensie regulacje opakowaniowe rzeczywiście mogą stać się jednym z czynników wpływających na tempo rozwoju cross-border e-commerce.
Nie oznacza to jednak automatycznie masowego wycofywania się polskich firm z UE.
Czy koszty PPWR zostaną przerzucone na klientów?
Częściowo jest to prawdopodobne.
Nowe wymagania mogą zwiększać koszty materiałów, magazynowania i obsługi procesów.
– Systemowe zmiany ujednolicają rynek i dążą do redukcji odpadów, ale wiążą się z kosztami dostosowania operacyjnego – wskazuje Adam Zając, Cross-border Director w Alsendo.
Przedsiębiorca może próbować ograniczyć część kosztów przez automatyzację.
Nie wszystkie wydatki da się jednak wyeliminować.
W efekcie część może zostać uwzględniona w cenie produktu lub kosztach dostawy.
Regulacja może jednocześnie obniżyć koszty transportu
PPWR nie musi oznaczać wyłącznie kosztów.
Mniejsze i lepiej dopasowane paczki oznaczają również bardziej efektywne wykorzystanie przestrzeni transportowej.
Na jednej palecie lub w samochodzie kurierskim można przewieźć więcej przesyłek.
To może oznaczać:
-
mniejsze zużycie materiałów,
-
mniej kursów transportowych,
-
niższe koszty wolumetryczne,
-
lepsze wykorzystanie powierzchni magazynu.
Dlatego firmy, które potraktują PPWR jako projekt optymalizacyjny, mogą część nakładów odzyskać dzięki poprawie efektywności.
PPWR może przyspieszyć automatyzację magazynów
Wymóg lepszego dopasowania opakowań może również zwiększyć znaczenie technologii automatyzujących proces pakowania.
System może na podstawie wymiarów produktów:
-
obliczyć potrzebną przestrzeń,
-
wskazać odpowiedni karton,
-
zaproponować sposób ułożenia produktów,
-
kontrolować poziom pustej przestrzeni,
-
zapisać dane potrzebne do raportowania.
Dla dużych operatorów automatyzacja może być bardziej opłacalna niż ręczne zarządzanie dziesiątkami wariantów opakowań.
PPWR: najważniejsze daty dla e-commerce
Z punktu widzenia sprzedawców warto rozdzielić kilka terminów.
12 sierpnia 2026 r. – PPWR zaczęło być stosowane.
Do 12 lutego 2028 r. – Komisja ma przyjąć metodologię obliczania współczynnika pustej przestrzeni dla opakowań zbiorczych, transportowych i e-commerce.
Do 12 lutego 2028 r. – w przypadku opakowań handlowych pusta przestrzeń ma zostać ograniczona do minimum koniecznego do zachowania funkcjonalności i ochrony produktu.
1 stycznia 2030 r. lub trzy lata od wejścia w życie aktów wykonawczych – zależnie od późniejszej daty – maksymalny współczynnik pustej przestrzeni dla określonych opakowań zbiorczych, transportowych i e-commerce ma wynosić 50%.
To właśnie dlatego przedsiębiorstwa powinny rozpocząć przygotowania teraz, ale nie powinny traktować PPWR jako sytuacji, w której wszystkie przyszłe limity już obowiązują.
Co e-sklep powinien zrobić już teraz?
Najlepiej rozpocząć od audytu.
1. Sprawdź, na jakie rynki rzeczywiście sprzedajesz
Każdy kraj może oznaczać dodatkowe obowiązki EPR.
2. Ustal, jakie opakowania wykorzystujesz
Nie tylko główny karton, ale również foliopaki, koperty i inne materiały.
3. Porozmawiaj z dostawcami opakowań
Sprawdź, jak przygotowują się do PPWR i jaką dokumentację będą w stanie udostępnić.
4. Zmierz pustą przestrzeń
Nawet zanim zostanie opublikowana finalna metodologia, warto ustalić, gdzie problem jest największy.
5. Sprawdź liczbę formatów opakowań
Jeżeli jeden ogromny karton służy do wysyłania produktów o bardzo różnych gabarytach, będzie to obszar wymagający optymalizacji.
6. Przeanalizuj koszty cross-border
Compliance powinien znaleźć się w kalkulacji rentowności konkretnego rynku.
7. Śledź akty wykonawcze
To one doprecyzują część zasad praktycznych.
Czy PPWR zahamuje zagraniczną ekspansję polskich sklepów?
Może ją utrudnić, szczególnie najmniejszym firmom.
Nie oznacza jednak, że nowe regulacje zamkną europejski cross-border.
Znacznie bardziej prawdopodobny jest scenariusz, w którym sklepy zaczną dokładniej wybierać rynki i kalkulować koszty wejścia.
Do tej pory decyzja o ekspansji mogła wyglądać tak:
Czy mamy logistykę, marketing i tłumaczenie sklepu?
Coraz częściej trzeba będzie dodać:
Czy mamy poprawnie poukładane EPR i opakowania?
To może być szczególnie ważne dla marek działających na wielu niewielkich rynkach jednocześnie.
PPWR zmienia opakowanie z kosztu w proces compliance
Największa zmiana może mieć charakter mentalny.
Dla wielu sklepów karton był dotąd po prostu materiałem eksploatacyjnym.
Kupowało się go możliwie tanio, wybierało kilka rozmiarów i przekazywało do magazynu.
PPWR sprawia, że opakowanie staje się elementem znacznie szerszego procesu:
zakup → dokumentacja → magazynowanie → pakowanie → EPR → raportowanie → kontrola.
To może wymusić większą współpracę pomiędzy logistyką, e-commerce, działem prawnym i finansami.
Nowe zasady to nie tylko obowiązek środowiskowy
Podstawowym celem PPWR jest ograniczenie ilości odpadów i bardziej zrównoważone wykorzystanie opakowań.
Dla biznesu skutki będą jednak znacznie szersze.
Regulacja może wpływać na:
-
rentowność sprzedaży zagranicznej,
-
koszty fulfilmentu,
-
organizację magazynu,
-
wybór dostawców,
-
automatyzację,
-
koszty transportu,
-
strategię ekspansji.
Dlatego przedsiębiorstwa nie powinny pozostawiać PPWR wyłącznie działowi ESG.
To projekt operacyjny dotyczący całego modelu e-commerce.
FAQ – PPWR i e-commerce
Co to jest PPWR?
PPWR to unijne rozporządzenie 2025/40 dotyczące opakowań i odpadów opakowaniowych. Ujednolica znaczną część zasad dotyczących projektowania, używania, ponownego wykorzystania i zagospodarowania opakowań w UE.
Od kiedy obowiązuje PPWR?
Rozporządzenie zaczęło być stosowane 12 sierpnia 2026 roku. Poszczególne wymagania mają jednak różne terminy stosowania.
Czy od 2026 roku paczka e-commerce może mieć maksymalnie 50% pustej przestrzeni?
Nie. Limit 50% zacznie obowiązywać do 1 stycznia 2030 roku lub trzy lata od wejścia w życie właściwych aktów wykonawczych – zależnie od tego, która z dat będzie późniejsza.
Czy folia bąbelkowa jest traktowana jako pusta przestrzeń?
Tak. Przy obliczaniu współczynnika przewidzianego w art. 24 przestrzeń zajęta m.in. przez folię bąbelkową, poduszki powietrzne czy chipsy styropianowe jest traktowana jako pusta przestrzeń.
Kto odpowiada za pustą przestrzeń w paczce?
Obowiązek z art. 24 dotyczy podmiotu gospodarczego, który napełnia lub wykorzystuje odpowiednie opakowanie zbiorcze, transportowe albo e-commerce.
Co oznacza EPR w e-commerce?
EPR to rozszerzona odpowiedzialność producenta. W przypadku sprzedaży transgranicznej przedsiębiorca może być zobowiązany do rejestracji i raportowania opakowań w kraju, do którego sprzedaje towary.
Czy PPWR może podnieść ceny przesyłek?
Może zwiększyć część kosztów związanych z opakowaniami, magazynem i administracją. Z drugiej strony lepsze dopasowanie paczek może obniżyć część kosztów transportowych.
Co e-sklep powinien zrobić w pierwszej kolejności?
Warto przeprowadzić audyt wykorzystywanych opakowań, sprawdzić obowiązki EPR na poszczególnych rynkach, skontaktować się z dostawcami materiałów i rozpocząć analizę pustej przestrzeni w przesyłkach.
Zostaw komentarz